Filosoferen met kinderen

Op onze school wordt er regelmatig gefilosofeerd met de kinderen. Dit gebeurt al vanaf de tweede kleuterklas tot en met het 6de leerjaar. Hiernaast ziet u het tweede leerjaar in actie met meester Eddie. Deze klas filosofeerde dit jaar reeds rond vragen als 'Wanneer ben je een held?', 'Wat is dood?', 'Wanneer ben je een vreemdeling?', 'Moet je alles kunnen?', 'Waar komen gedachten vandaan?' en 'Wanneer ben je bedroefd?'
Om alle misverstanden te vermijden : ‘filosoferen met kinderen’ heeft niets te maken met het ‘lezen’ of ‘bestuderen’ van de grote geesten uit de geschiedenis zoals Plato, Hegel, Sartre of welke andere filosoof dan ook.

Filosoferen is een groepsactiviteit. Het is een gespreksvorm over allerlei onderwerpen die uiteraard van filosofische en universele aard zijn. Kinderen blijken hierin erg geïnteresseerd te zijn. Vaak stellen ze aan volwassenen een waarom-vraag, zonder dat ze er een afdoend antwoord op krijgen. Meer nog, dikwijls krijgen ze van volwassenen te horen : ‘Hou nu toch eens op met dat gezaag...”Bij het filosoferen gaat men deze ‘moeilijke’ ,‘gekke’ of ‘stomme’ vragen niet uit de weg. Integendeel : ze zijn de basis van het filosofische gesprek.

Filosoferen met kinderen is gebaseerd op de Socratische methode. Socrates werd de meest wijze man van Athene genoemd omdat hij “wist dat hij niets wist”. Hij ging er tevens van uit dat het verwerven van echte kennis of inzichten een lange, moeizame bevalling was. Deze methode wordt ook wel eens vroedvrouwenkunst genoemd, niet van het lichaam, maar van de ziel.

Waarom filosoferen ?

Om te beginnen wil ik er op wijzen dat filosoferen door de kinderen zelf als iets heel prettigs wordt ervaren. Ze vinden het fijn om hun gedachten te uiten en te delen met anderen, te argumenteren, oplossingen te zoeken voor de meest moeilijke vragen en vooral zélf te DENKEN.
Doelstellingen van het filosoferen zijn dan o.m. :

¨ het leren stellen van vragen
¨ het leren formuleren van gedachten
¨ het leren leggen van verbanden
¨ het leren argumenteren
¨ het leren analyseren
¨ het leren ontwikkelen van alternatieven
¨ ....
Dit alles draagt wezenlijk bij tot een gevoel van zelf-waardering én waardering van anderen.

- Meester Eddie